Do  małp człekokształtnych  zaliczamy goryla, szympansa,
orangutana i gibbona.  Pierwsze  dwie żyją w środkowej  Afry-
ce, pozostałe w Azji.

Tryb życia tych człekokształtnych ssaków jest bardzo roż-
ny. Ale w niektórych  wypadkach są pewne podobieństwa. Tak
więc budują sobie one gniazda noclegowe z połamanych, ulist-
nionych gałęzi na drzewach lub na ziemi. Żywią się roślinami,
choć nie gardzą dodatkiem pokarmu  zwierzęcego. W niewoli
trudno *się chowają,  przeważnie ulegają  chorobom  płuc  lub
przewodu  pokarmowego, wymagają  bardzo starannej, nawet
troskliwej opieki jak dzieci.
Goryl jest największą  małpą człekokształtną.  Żyje on w
tropikalnych puszczach Afryki. Można wyróżniać dwa gatun-
ki omawianego zwierzęcia:  zachodni (z  Kamerunu) o czarno-
brunatnym owłosieniu i  górski (żyjący na północ od jeziora
Tanganika). Pierwszy  z  nich  jest groźniejszy  i  bardziej napa-
stliwy, drugi  raczej łagodny.  Są to zwierzęta dużych rozmia-
rów, dochodzą  bowiem  do  2  m wysokości i 200  kg ciężaru
(samce). Przebywają chętnie na ziemi, chodzą  opierając się ca-
łą stopą, przeważnie  podpierając się przednimi kończynami.
Żyją w grupach (rodzinach), składających się z samca i 4 — 6
samic z młodymi.
Szympans żyje w dziewiczych lasach Afryki, choć podcho-
dzi również w pobliże osiedli  ludzkich. Buduje on swe gniazda
noclegowe wysoko na drzewach. Żywi  się głównie  owocami.
W niewoli trzyma się stosunkowo  najlepiej, szczególnie jeżeli
traktuje się go łagodnie i troskliwie. Jest bardzo pojętny i mo-
że się  nie jednego nauczyć (jazdy  na rowerze,  na wrotkach).
Charakteryzuje go wesołość, jest bardzo towarzyski  i okazuje
wiele sympatii swemu opiekunowi. Jest on mniejszy od gory-
la: wzrost samca dochodzi do  170 cm, samicy 130 cm. Na ziemi
porusza się szympans  na  4 kończynach podpierając się zgięty-
mi palcami rąk.
Orangutan  i gibbon żyją  w Azji, w  Indonezji. Wielkie po-
dobieństwo budowy orangutana  i człowieka. odbiło się nawet
W jego nazwie. Słowo „orang-utan" oznacza w  języku miesz-
kańców wysp Borneo  i Sumatry — „leśny człowiek". Średniej
wielkości (do 130 cm) posiada  znacznie dłuższe kończyny przed-
nie (ręce), aniżeli  tylne.  Przebywa w nizinnych,  bagnistych te-
renach lesistych, żyje  przeważnie na drzewach, na ziemi poru-
sza się niezgrabnie i chodzi po niej niechętnie.  Żywi się owoca-
mi, delikatnymi młodymi pędami roślin  i korzeniami, choć nie
gardzi  robakami ani jajami  ptaków.
Jeszcze bardziej przystosowany do życia na drzewach jest
gibbon. Zamieszkuje on  lasy  Indonezji i Malajów.   Charakte-
ryzuje £0 niewielki wzrost,  smukła  budowa ciała i bardzo dłu-

gie kończyny przednie. Pozwala mu to na zręczne poruszanie
się na drzewach i dalekie skoki z gałęzi na gałąź. Na ziemi bie-
,tga on na 2 nogach, balansując rękami dla utrzymania równo-
wagi. Gibbony żyją w grupach rodzinnych lub zespołach kilku
rodzin.
'Wszystkie te małpy  mają wiele wspólnych cech z człowie-
kiem,  jak  ogólna budowa ciała, zwłaszcza  szkieletu, budowa
czaszki, zdolność poruszania się na dwu  nogach  i  wiele, wiele
innych.
Wiadomuści o tych zbliżonych do człowieka zwierzętach po-
trzebne są dla dobrego zrozumienia  dalszego wyjaśnienia po-
wstania i rozwoju człowieka.